Rahim Ağzında Yara Nedir? Gerçekten Yara mı, Tedavi Gerekir mi?
Jinekolojik muayene sonrasında bazı kadınlara “rahim ağzınızda yara var” denildiğinde, bu ifade doğal olarak endişe yaratabilir. Çünkü yara kelimesi, çoğu kişinin aklına dokunun hasar gördüğü veya açık bir yaranın bulunduğu bir durumu getirir.
Oysa halk arasında rahim ağzında yara olarak adlandırılan görünüm, her zaman gerçek bir doku hasarı anlamına gelmez.
Bu ifadeyle sıklıkla anlatılan durumlardan biri, tıbbi adıyla servikal ektropiyondur. Servikal ektropiyon, rahim ağzında görülebilen, çoğunlukla iyi huylu ve tedavi gerektirmeyen bir hücresel görünüm farklılığıdır.
Ancak rahim ağzındaki her kızarıklık veya değişiklik ektropiyon değildir. Bu nedenle doğru değerlendirme önemlidir.
Rahim Ağzında Yara (Servikal Ektropiyon) Nedir?
Rahim ağzı, rahim ile vajina arasında bulunan ve serviks olarak adlandırılan yapıdır.
Rahim ağzının dış yüzeyini kaplayan hücrelerle rahim ağzı kanalının iç kısmındaki hücreler birbirinden farklıdır.
Dış yüzeyde daha dayanıklı, açık pembe renkte görünen hücreler bulunurken kanalın iç kısmında daha hassas, mukus salgılayan hücreler yer alır.
Servikal ektropiyon, normalde rahim ağzı kanalının iç kısmında bulunan bu hassas hücrelerin dış yüzeyde de görülmesidir.
Bu hücreler daha ince yapıda olduğundan, muayene sırasında rahim ağzının çevresinde kırmızı veya kadifemsi görünümlü bir alan fark edilebilir.
Halk arasında bu görünüme “rahim ağzında yara” denilmesinin nedeni budur.
Ancak servikal ektropiyonda mutlaka açık bir yara, doku kaybı veya enfeksiyon bulunması söz konusu değildir.
Rahim Ağzında Yara Neden Oluşur?
Servikal ektropiyon, çoğunlukla hormonal değişikliklerle ilişkilidir.
Özellikle östrojen hormonunun etkisiyle rahim ağzındaki hücrelerin görünümü değişebilir.
Servikal ektropiyon şu dönemlerde daha sık görülebilir:
-
Üreme çağında
-
Gebelik döneminde
-
Ergenlik döneminde
-
Östrojen içeren kombine doğum kontrol haplarının kullanımı sırasında
Bununla birlikte servikal ektropiyon herhangi bir belirgin şikâyet veya hastalık olmadan da görülebilir.
Tek başına ektropiyon saptanması, kişinin mutlaka hormonal bir hastalığı bulunduğu anlamına gelmez.
Rahim Ağzında Yara Belirti Verir mi?
Servikal ektropiyon bulunan kadınların önemli bir bölümünde herhangi bir belirti görülmez.
Bu nedenle durum, başka bir nedenle yapılan rutin jinekolojik muayene sırasında tesadüfen fark edilebilir.
Bazı kişilerde ise rahim ağzının dış yüzeyinde bulunan hassas hücreler nedeniyle çeşitli belirtiler ortaya çıkabilir.
Vajinal Akıntıda Artış
Servikal ektropiyonda dış yüzeyde görülen salgı üreten hücreler nedeniyle vajinal akıntı miktarında artış olabilir.
Ancak her vajinal akıntı ektropiyon kaynaklı değildir. Akıntının özellikleri ve eşlik eden belirtiler değerlendirilerek enfeksiyon gibi diğer nedenler araştırılabilir.
Cinsel İlişki Sonrasında Lekelenme
Rahim ağzının hassas hücreleri temas sırasında daha kolay kanayabilir.
Bu nedenle bazı kadınlarda cinsel ilişki sonrasında hafif lekelenme görülebilir.
Bununla birlikte ilişki sonrası kanamanın yalnızca ektropiyona bağlanması doğru değildir. Başka jinekolojik nedenlerin dışlanması gerekir.
Adet Dönemleri Arasında Lekelenme
Bazı kişilerde adet dönemi dışında hafif kanama veya lekelenme görülebilir.
Adet dışı kanamalar farklı nedenlerle ortaya çıkabileceğinden, tekrarlayan veya açıklanamayan kanamalarda jinekolojik değerlendirme önemlidir.
Rahim Ağzında Yara HPV ile Aynı Şey midir?
Hayır. Servikal ektropiyon ile HPV enfeksiyonu aynı durum değildir.
HPV, insan papilloma virüsünün neden olduğu bir enfeksiyondur. Bazı yüksek riskli HPV tipleri, rahim ağzındaki hücresel değişikliklerle ilişkili olabilir.
Servikal ektropiyon ise rahim ağzı kanalındaki normal hücrelerin dış yüzeyde görülmesiyle ortaya çıkan, çoğunlukla fizyolojik bir değişikliktir.
Ektropiyon bulunması, kişinin HPV pozitif olduğu anlamına gelmez.
Aynı şekilde HPV pozitifliği de mutlaka rahim ağzında gözle görülen bir yara bulunduğu anlamına gelmez.
Bu nedenle HPV değerlendirmesi ile rahim ağzının muayene bulguları birbirinden ayrı ele alınmalıdır.
Rahim Ağzında Yara Kansere Dönüşür mü?
Servikal ektropiyonun kendisi rahim ağzı kanserinin öncüsü olarak kabul edilmez ve kansere dönüşen bir lezyon değildir.
Ancak burada önemli bir ayrım bulunmaktadır:
Rahim ağzında görülen her kırmızı alan veya kanama odağı servikal ektropiyon değildir.
Rahim ağzındaki enfeksiyonlar, iltihabi değişiklikler, polipler ve bazı hücresel anormallikler de muayene sırasında farklı görünümler oluşturabilir.
Bu nedenle yalnızca “yara var” ifadesinden hareketle kesin tanı koymak doğru değildir.
Özellikle açıklanamayan kanama, ilişki sonrası kanama veya şüpheli muayene bulguları varsa gerekli değerlendirme yapılmalıdır.
Rahim Ağzında Yara Nasıl Teşhis Edilir?
Servikal ektropiyon genellikle jinekolojik muayene sırasında rahim ağzının görülmesiyle fark edilir.
Muayenede rahim ağzının dış yüzeyinde kırmızı, hassas görünümlü bir alan izlenebilir.
Ancak bu görünümün ektropiyonla uyumlu olup olmadığı, hastanın şikâyetleri ve diğer muayene bulgularıyla birlikte değerlendirilir.
Gerekli görülen durumlarda:
-
HPV testi ve servikal tarama geçmişi değerlendirilebilir.
-
Enfeksiyon açısından inceleme yapılabilir.
-
Rahim ağzının daha ayrıntılı incelenmesi için kolposkopi gerekebilir.
-
Şüpheli bir alan varsa biyopsi planlanabilir.
Bu incelemelerin tamamı her hastada zorunlu değildir. Hangi değerlendirmenin gerekli olduğu kişinin klinik durumuna göre belirlenir.
Rahim Ağzında Yara Her Zaman Tedavi Edilmeli midir?
Hayır. Servikal ektropiyon her zaman tedavi gerektirmez.
Herhangi bir şikâyete neden olmayan ve değerlendirme sonucunda iyi huylu olduğu düşünülen servikal ektropiyon için çoğu zaman yalnızca bilgilendirme yeterli olabilir.
Bazı durumlarda görünüm zaman içinde kendiliğinden değişebilir veya gerileyebilir.
Tedavi gerekliliği yalnızca rahim ağzının kırmızı görünmesine göre belirlenmez.
Önemli olan, kişinin şikâyetlerinin bulunup bulunmadığı ve bu şikâyetlerin gerçekten ektropiyonla ilişkili olup olmadığıdır.
Rahim Ağzında Yara Tedavisi Nasıl Yapılır?
Servikal ektropiyonun belirgin akıntı veya tekrarlayan temas kanaması gibi rahatsız edici belirtilere neden olduğu durumlarda tedavi seçenekleri değerlendirilebilir.
Ancak öncelikle enfeksiyon, iltihaplanma ve rahim ağzındaki diğer olası değişikliklerin araştırılması önemlidir.
Seçilmiş hastalarda rahim ağzının hassas yüzeyindeki hücrelere yönelik çeşitli lokal tedavi yöntemleri kullanılabilir.
Tedavi kararı; hastanın şikâyetleri, muayene bulguları, tarama sonuçları ve klinik değerlendirmeye göre verilir.
Her hastada aynı yöntemin uygulanması gerekmez.
Rahim Ağzında Yara Gebeliğe Engel Olur mu?
Servikal ektropiyonun kendisi genellikle doğurganlığı olumsuz etkileyen bir durum değildir.
Bu nedenle yalnızca ektropiyon bulunması, kişinin gebe kalamayacağı anlamına gelmez.
Ancak gebelik planlayan bir kişide akıntı, kanama veya başka jinekolojik şikâyetler varsa bunların nedenleri ayrıca değerlendirilmelidir.
Hangi Durumlarda Jinekolojik Muayene Gerekir?
Rahim ağzında yara olarak tanımlanan bir görünüm çoğu zaman iyi huylu bir değişiklikle ilişkili olsa da bazı belirtiler değerlendirme gerektirir.
Özellikle şu durumlarda jinekolojik muayene önemlidir:
-
Cinsel ilişki sonrasında tekrarlayan kanama
-
Adet dönemleri dışında açıklanamayan kanama
-
Menopoz sonrasında vajinal kanama
-
Süreklilik gösteren veya özellikleri değişen vajinal akıntı
-
Muayenede rahim ağzında şüpheli bir görünüm saptanması
Bu belirtiler mutlaka ciddi bir hastalık bulunduğu anlamına gelmez. Ancak nedenlerinin belirlenmesi önemlidir.
Sık Sorulan Sorular
Rahim ağzında yara olması tehlikeli midir?
Rahim ağzında yara olarak tanımlanan görünüm servikal ektropiyon ise çoğunlukla iyi huyludur. Ancak her rahim ağzı değişikliği ektropiyon olmadığından doğru değerlendirme gerekir.
Rahim ağzında yara kendiliğinden geçer mi?
Servikal ektropiyon zaman içinde kendiliğinden gerileyebilir. Her durumda tedavi gerekli değildir.
Rahim ağzında yara ağrı yapar mı?
Servikal ektropiyon çoğunlukla ağrıya neden olmaz. Bazı kişilerde ilişki sırasında rahatsızlık görülebilir. Belirgin veya devam eden ağrının diğer nedenleri araştırılmalıdır.
Rahim ağzında yara varsa smear testi yapılabilir mi?
Servikal ektropiyon bulunması, tek başına rahim ağzı taramasına engel değildir. Taramanın gerekliliği ve zamanı kişinin yaşı, tarama geçmişi ve klinik durumuna göre değerlendirilir.
Rahim ağzında yara yakılmalı mıdır?
Hayır. Her servikal ektropiyon için yakma veya başka bir lokal tedavi gerekmez. Tedavi, şikâyetlerin ve muayene bulgularının değerlendirilmesi sonucunda düşünülebilir.
Rahim ağzında yara HPV belirtisi midir?
Hayır. Servikal ektropiyon HPV enfeksiyonunun doğrudan belirtisi değildir. Bunlar birbirinden farklı durumlardır.
Sonuç
Rahim ağzında yara ifadesi, çoğu zaman gerçekte açık bir yara bulunmayan servikal ektropiyon görünümünü tanımlamak için kullanılmaktadır.
Servikal ektropiyon sık görülebilen, çoğunlukla belirti oluşturmayan ve her zaman tedavi gerektirmeyen bir durumdur.
Bununla birlikte rahim ağzında görülen her değişikliğin aynı nedenle ortaya çıkmadığı unutulmamalıdır.
Özellikle açıklanamayan vajinal kanama, ilişki sonrası lekelenme veya devam eden akıntı gibi şikâyetlerde jinekolojik değerlendirme önem taşır.
Op. Dr. Meltem Özdemir Erhan — Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı
Ankara Çankaya Kavaklıdere
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tanı ve tedavi yerine geçmez. Kişisel değerlendirme için hekiminize başvurunuz.